Live Journalism: ‘Truthful not Neutral’

“Truthful, not Neutral”, luidt het motto van de wereldberoemde Amerikaanse oorlogscorrespondente Christiana Amanpour. De uitspraak tekent een ideologische koerswijziging: als journalist kun je niet op afstand staan, je bent altijd betrokken. Voor veel Nederlanders is journalistiek nog steeds een pijler van democratie. Toch daalt al jaren het aantal mensen dat betaalt voor nieuws in de traditionele vorm. Tegelijk daalt het vertrouwen in journalistiek, onder invloed van technologie en fake news. 

De journalistiek werkt en experimenteert met tal van manieren om zich met het publiek te blijven verbinden: nooit eerder bestond zo’n veelkleurige rijkdom aan artistiek journalistieke nieuwsproducties, in de vorm van exposities, comics, games, muzikale documentaires en Live Journalistiek. In die laatste vorm wordt een journalistiek verhaal vertolkt door middel van theater, kunst, muziek, dialoog en interview. Makers en publiek zijn in dezelfde ruimte en in direct contact met elkaar en journalistiek onderzoek is vaak onderdeel van de interactie. De vorm zorgt voor grote (emotionele) betrokkenheid van publiek, transparantie en herstel van autoriteit van journalistiek werk en vertrouwen in de journalistiek. 

Dit onderzoek van het Fontys lectoraat Designing Journalism is in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam. Onze mediapartners zijn: Follow the Money, VPRO, De Balie, Bureau Spotlight, Ruw, Markttheater en Huis voor de Journalistiek. Deze partners experimenteren met deze vorm van journalistiek, maar worstelen ook met het verder laten groeien en verdiepen van deze praktijk. Een uitdaging is dat de theatrale, artistieke en participatieve elementen soms op gespannen voet staan met de feitengerichte journalistiek, waarin kernwaarden als ‘objectiviteit’ een rol spelen. Andere uitdagingen betreffen het faciliteren van ruimte die veilig is om nieuws te delen en te bespreken; de (nieuwe) rol van de journalist in die fysieke ruimte (embodiment) en de emotionele gezamenlijke beleving van nieuws door publiek, in relatie met elkaar en met de journalistieke makers (inter-embodiment). Dit onderzoek draagt bij aan deze kennisbehoefte door de werkprocessen van de partners te reconstrueren en in de vorm van actieonderzoek samen een stevig fundament te leggen voor live journalistiek in het Nederlandse medialandschap.