NOT MY TYPE

De leesbaarheid van een lettertype wordt traditioneel gezien toegeschreven aan factoren als de vorm van de letters, de spatiëring, de x-hoogte, het contrast en of het lettertype met schreef (serif) of schreefloos (sans-serif) is. 

Schreeflettertypen, zoals de klassieke Times New Roman (oorspronkelijk ontworpen voor de Britse krant The Times) worden vaak als goed leesbaar beschouwd. De kleine streepjes of “pootjes” aan de uiteinden van letters helpen om een denkbeeldige horizontale lijn te vormen, waardoor het oog makkelijker de regel volgt en letters sneller herkent. 

Voor digitale uitingen kan een schreeflettertype minder geschikt zijn, vooral bij lage resolutie. Daarom worden online vaak schreefloze lettertypes gebruikt, zoals Arial of Helvetica. Deze zijn populair voor koppen en titels: ze ogen strakker en geven minder “ruis”.

Daarnaast speelt de x-hoogte een belangrijke rol: dit is de hoogte van de letter “x”, gemeten van de onderlijn (baseline) tot de bovenkant. Een grotere x-hoogte zorgt ervoor dat de horizontale delen van letters verder uit elkaar staan, wat de leesbaarheid kan verbeteren. 

Typografie en in bredere zin de visuele identiteit van nieuwssites is een traditioneel kenmerk van de geloofwaardigheid van nieuwsmedia (Haenschen & Tamul 2020). De relatie tussen ontwerp en vertrouwen is in het digitale tijdperk echter complexer geworden. Niet alleen zijn de grenzen van ‘legitieme’ journalistiek verlegd door technologische innovatie, nieuwe doelgroepen hebben ook andere wensen en behoeften aangaande lettertypes en visuele cues (Metzger en Flanagin 2013, 216). 

Bovendien roepen lettertypen specifieke emoties op, en kunnen ze ook een politieke lading hebben, zo blijkt uit het feit dat Rubio nu het gebruik van het lettertype Calibri wil verbieden.  Onderzoek door Schindler et al., 2017) laat een duidelijke correlatie zien tussen de politieke oriëntatie en visuele interactie van nieuwsmedia. De onderzoekers wijzen op systematische verschillen tussen de paginalay-outs van rechtse en linkse nieuwspublicaties in Duitsland.  Een studie van Sipllane et al, laat zien dat ontwerpkeuzes ook van invloed zijn op de beoordeling van vooringenomenheid van nieuwssites door nieuwsconsumenten (Spillane, Lawless en Wade,2017) 

Schindler et al, 2017 benadrukken daarom het belang van design thinking in journalistiek onderzoek. Iets dat we vanuit ons lectoraat uiteraard onderschrijven. In het project NOT MY TYPE onderzoeken we momenteel de manier waarop typografie, doelgroepen en huidige politieke denkbeelden op elkaar inwerken. Daartoe focussen we op elementen als betrouwbaarheid, herkenbaarheid evenals de manier waarop jongvolwassenen desinformatie herkennen op basis van het gebruik van fonts.  

Rubio’s keuze voor Times New Roman is volgens Lucas de Groot, de ontwerper van het lettertype Calibri overigens totaal onbegrijpelijk. In het FD laat hij weten dat dit letterype, zelfs in zijn afgeslankte vorm waarin die voor online uitingen gebruikt wordt, nog steeds niet ideaal leesbaar is. Dat zijn lettertype woke zou zijn wijst hij eveneens van de hand. Het is simpelweg beter leesbaar. 

Het lectoraat heeft met ontwerpstudio Yorrit Kluitman gekozen voor de DocumanSTC voor titels. Dit grafisch ontworpen display-font met een typewriter-achtige uitstraling kent veel openingen/onderbrekingen zoals bij sjablonen, wat een stencil-achtig uiterlijk geeft. De stoere, industriële, gedurfde en een beetje rebelse letter past goed bij onze identiteit van praktisch, doelgericht, no-nonsense en visueel onderscheidend