LIVE Journalistiek

Live Journalistiek is in opkomst in Nederland en manifesteert zich bijvoorbeeld via VPRO Meetups, voorstellingen van De Balie, Bureau Vergezicht en theatertours van Follow the Money en De Correspondent. Het artistiekjournalistieke genre bevindt zich op het snijvlak van journalistiek, theater en publiek debat en wordt steeds vaker ingezet door nieuwsorganisaties om de band met bestaande en nieuwe doelgroepen te versterken. Live journalistiek draait om gezamenlijke beleving en verdieping van actuele thema’s, vaak in de vorm van dialoog tussen belanghebbenden, met de journalist in een relatief nieuwe rol – niet op afstand, maar dichtbij, benaderbaar, fysiek aanwezig.  

De belangstelling voor Live Journalistiek hangt samen met grote uitdagingen voor het vakgebied, zoals desinformatie, dalend mediavertrouwen en de impact van AI. Live Journalistiek voorziet in een directe, fysieke vorm van interactie die inspeelt op de behoefte aan betekenisvolle, gedeelde ervaringen. Daarmee biedt het kansen voor journalistieke relevantie, impact en herstel van vertrouwen. 

De onderzoeksgroep Live Journalism van het lectoraat Designing Journalism stelt dat live journalistiek uniek gepositioneerd staat binnen deze veranderingen. Door verhalen rechtstreeks bij het publiek te brengen via live performances, meeslepende belevenissen en verhalende evenementen, bevordert live journalistiek emotionele verbondenheid, vertrouwen en transparantie. Het doorbreekt de vierde muur van de traditionele verslaggeving, waardoor kwetsbaarheid, subjectiviteit en gezamenlijke aanwezigheid sterke punten worden in plaats van beperkingen. Hiermee omarmt live journalistiek de complexiteit van post-normale tijden en biedt het een ruimte voor dialoog, reflectie en het gezamenlijk creëren van betekenis, iets wat conventionele formats vaak moeilijk kunnen bieden. 

Tegelijk roept het genre fundamentele vragen op, want hoe waarborg je journalistieke integriteit in een setting die ruimte geeft voor kunstvormen zoals muziek en poëzie? Wat betekent die fysieke aanwezigheid voor de veiligheid van zowel journalisten als publiek? Hoe werkt dat eigenlijk, samen nieuws creëren in een live context? En wat moet de journalist van de toekomst – de huidige student – aan vaardigheden en beroepshouding leren en begrijpen voor deze participatieve manier van nieuwsmaken? 

Op dergelijke vragen zoekt het lectoraat Designing Journalism antwoordt.